İtü tarihi

TarihçeÄ°stanbul Teknik Ãœniversitesi’nin geçmiÅŸi gerilere, Osmanlı dönemine, Sultan III. Mustafa�nın saltanat yıllarına kadar uzanmaktadır. Osmanlı Devletinde ilk kez Batılı anlamda mühendislik eÄŸitimi vermek üzere 1773 yılında kurulan Mühendishane-i Bahr-i Hümayun (Ä°mparatorluk Deniz Mühendishanesi), gemi inÅŸaatı ve deniz haritalarının yapılması konusunda uzman personel yetiÅŸtiriyordu. Haliç Tersane�sinde yer alan okulun kurucusu bir Macar soylusu olan Baron de Tott’du.

Osmanlı’ların yenileÅŸme hareketinde önemli rol oynayan Baron de Tott, açılan okulda ders de vermiÅŸtir. Ä°lk baÅŸhoca ise birçok yabancı dil bilen ve gemi mühendisliÄŸi konusunda eÄŸitim görmüş olduÄŸu ileri sürülen Cezayirli Seyyid Hasan Hoca�dır. Okulun kitaplığının yabancı dillerden çevrilen birçok eserle zenginleÅŸtirildiÄŸi ileri sürülmektedir.

1795 yılında, III. Selim döneminde açılan Mühendishane-i Berr-i Hümayun (Ä°mparatorluk Kara Mühendishanesi) topçu subayı yetiÅŸtirmek için kurulmuÅŸtu. Mühendishane-i Bahr-i Hümayun�un geniÅŸletilmesiyle oluÅŸan bu okulun eÄŸitim süresi dört yıldı. III. Selim Mühendishane�nin geliÅŸmesine önem vererek, okula Topkapı Sarayı Kütüphanesi’nden kitap göndermiÅŸtir. Okula baÄŸlı bir matbaanın kurulmasına olanak saÄŸlayan padiÅŸah ayrıca gözlem ve ölçüm aletleri bağışlayarak okulun donanımına katkıda bulunmuÅŸtur.Okulda verilen dersler arasında istihkam, top dökümcülüğü, topçuluk, astronomi gibi konular yer alıyordu. Okulun kuruluÅŸ ve geliÅŸim sürecinde Fransız öğretim üyelerinin ve mühendislerin de katkısı büyüktür. Hasköy’de, bugün Haliç Köprüsü’nün kuzey yönündeki ayağının bulunduÄŸu alanda yer alan Kara Mühendishanesi binası zamanla yıkılmış; Hasköy askerlik ÅŸubesinin bahçesinde duran yazıtı 1995 yılında Ä°stanbul 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’ndan alınan izinle Ä°TÃœ’nün TaÅŸkışla binasına getirilerek, giriÅŸ holüne yerleÅŸtirilmiÅŸtir.

1847 yılında Mühendishane-i Berr-i Hümayun’un müfredatına mimarlık alanında da dersler konularak batı usullerine göre mimarlık bilgileri verilmeye baÅŸlandı. 1883 yılında Hendese-i Mülkiye�ye dönüşen Mühendishane-i Berr-i Hümayun, 1909 yılında Mühendis Mekteb-i Alisi adını alarak, sivil mimar ve mühendislerin yetiÅŸmesi konusunda eÄŸitim vermiÅŸtir.

Cumhuriyetin kuruluÅŸu ile mühendislik ve mimarlık eÄŸitimi yeniden düzenlendi. Mühendis Mekteb-i Alisi yol, demiryolu, su iÅŸleri ve inÅŸaat-mimarlık dallarını kapsayacak ÅŸekilde eÄŸitim veren bir okul olarak örgütlenmiÅŸti. 1929 yılında Mektebin mevcut su ve yol kollarına inÅŸaat ÅŸubesi de eklenerek mimarlık alanında eÄŸitime baÅŸlanmıştır. Ä°lk mezunlarını 1931 yılında veren Yüksek Mühendis Mektebi Cumhuriyet Türkiyesi’nin bayındırlık iÅŸleri için gerekli teknik elemanları yetiÅŸtiriyordu. 1940′larda Almanya ve Ä°sviçre’yi terkeden öğretim üyelerinin katılımı ile güçlenen kadrosu ile Yüksek Mühendis Mektebi, Türkiye’nin teknik öğretim alanında önde giden bir eÄŸitim kuruluÅŸu olarak seçkinleÅŸti. Önce Gümüşsuyu’ndaki eski kışla’da konumlanan mektep, daha sonra TaÅŸkışla ve Maçka Silahhanesi binalarının da verilmesiyle büyüdü ve öğrenci sayısı ile birlikte öğretim kadrosu da geliÅŸti. 1944 yılında Yüksek Mühendis Mektebi Ä°stanbul Teknik Ãœniversitesi’ne dönüştü. Fakültelerin baÅŸlangıçta çok sınırlı olan öğretim kadrosu zamanla geliÅŸerek bilim dallarında uzmanlaÅŸmaya ve kadrolaÅŸmaya gidildi. Ä°lk yıllarında Ä°nÅŸaat, Mimarlık, Makina, Elektrik Fakültelerinden oluÅŸan Ä°stanbul Teknik Ãœniversitesi Maden, Kimya, Gemi Ä°nÅŸaatı, Fen-Edebiyat, Ä°ÅŸletme, Uçak ve Uzay Bilimleri, Denizcilik gibi fakültelerin kurulması ile büyümüş, tüm fakülteler bölümlere ayrılmış ve her fakültede diploma veren programlar geliÅŸmiÅŸtir. ÖrneÄŸin Ä°nÅŸaat Fakültesi içinde Jeodezi ve Fotogrametri, Makina Fakültesi içinde Tekstil, Mimarlık Fakültesi içinde Åžehircilik ve Endüstri Tasarımı gibi bölümler lisans ve yüksek lisans eÄŸitimi verecek ÅŸekilde dallanarak Ä°stanbul Teknik Ãœniversitesi dünyadaki çaÄŸdaÅŸ geliÅŸmelere paralel bir büyüme göstermiÅŸtir. Ä°TÃœ mimarlık alanında ve mühendisliÄŸin tüm dallarında Türkiye’nin ihtiyaçlarına cevap verecek, aynı zamanda uluslararası düzeyde yetkin olabilecek meslek adamları yetiÅŸtirmektedir. Ä°TÃœ’de yapılan doktora ve diÄŸer bilimsel yayınlar, Türkçe’nin bilim dili olarak yerleÅŸmesine ve birçok alanda teknik terminolojinin oluÅŸmasına katkıda bulunarak büyük bir ulusal birikim saÄŸlamıştır.

Ä°TÃœ’de 1974/75 öğretim yılında iki kademeli eÄŸitime geçilerek, dört yıllık lisans eÄŸitimine eklemlenen iki yıllık lisansüstü programları ile birçok uzmanlık alanında üst düzeyde eÄŸitim verilmeye baÅŸlanmıştır. Halen Fen Bilimleri, Sosyal Bilimler, Nükleer Enerji, Avrasya Yer Bilimleri, BiliÅŸim olmak üzere beÅŸ enstitü tarafından yürütülen yüksek lisans ve doktora programları ile büyük bir öğrenci kitlesine hizmet veren Ä°TÃœ, lisans sonrası eÄŸitimle Türkiye’nin gereksinim duyduÄŸu genç öğretim üyesi adaylarını yetiÅŸtirmeyi ve düzeyli uzman gereksinimini karşılamayı hedeflemektedir.

Ä°stanbul Teknik Ãœniversitesi’nin Mimarlık, Makina, Ä°ÅŸletme Fakülteleri, Türk Musikisi Devlet Konservatuarı ve Sosyal Bilimler Enstitüsü kent merkezinde, TaÅŸkışla, Gümüşsuyu ve Maçka binalarında bulunmaktadır. 1970′lerden baÅŸlayarak Maslak’ta geliÅŸmeye baÅŸlayan geniÅŸ kampüs içinde Rektörlük yönetim binaları ile birlikte Ä°nÅŸaat, Maden, Kimya ve Metalürji, Fen-Edebiyat, Uçak-Uzay Fakülteleri bulunmaktadır. Lisans sonrası eÄŸitim veren Enstitüler ise: Nükleer Enerji, Fen Bilimleri, BiliÅŸim ve Avrasya Yer Bilimleri Enstitüleridir. Teknik Ãœniversite bünyesine 1988 yılında katılan Denizcilik Fakültesi, Tuzla’da 16.5 hektarlık bir alana sahiptir. Ä°TÃœ Maslak Kampüsünde byük bir geliÅŸme süreci yaÅŸanmaktadır. Kitaplık, Kültür Sanat BirliÄŸi, Spor BirliÄŸi, Çocuk Yuvası gibi binaların yapımıyla üniversite yaÅŸamının gerektirdiÄŸi temel hizmetler karşılanmıştır. 1940′lardan baÅŸlayarak birçok ünlü Ä°TÃœ’lünün kaldığı Gümüşsuyu Öğrenci Yurduna ek olarak Maslak Kampüsünde yapılan yeni yurt ve lojmanlar öğrenci ve öğretim üyelerinin kullanımına sunulmaktadır.