Nevşehir

NEVŞEHİR İLİ’NİN COĞRAFİ KONUMU: Nevşehir ili; İç Anadolu Bölgesinde, 38 ve 39 derece kuzey enlemleri ile 34 ve 35 derece doğu boylamları arasında yer almaktadır. Matematiksel konum olarak, Türkiye’nin ve bulunduğu bölgenin tam ortasında yer almaktadır.

İlin yüzölçümü 5467km 2 dir. İl merkezinin rakımı 1150 m dir. İl, Kızılırmak vadisinin güney yamacında kurulmuştur.

Nevşehir, İç Anadolu Bölgesinde; Kayseri, Kırşehir, Niğde, Yozgat ve Aksaray illeri ile sınır komşusu bir ildir. Kapadokya, Nevşehir ilinin tamamı ile sözü edilen komşu illerin sınırları içine giren bazı yerleşim terlerini de kapsamaktadır.

nevsehir.jpg

NEVŞEHİR İLİNİN İKLİMİ: Nevşehir, İç Anadolu Bölgesi’nin orta kısmımda yer almaktadır. Nevşehir ili Karasal İklim’ in etkisindedir. Genellikle yazlar çok sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Yağmur ilkbaharda düşer. Yaz aylarında yağış olmaz. Sonbahar yağmurları ilkbahara göre azdır. Yükseklere çıkıldıkça sıcaklıklar da düşer

Nevşehir ilinde 1960–1997 yılları arasında yapılan ölçümlerden elde edilen bilgilere göre, ortalama sıcaklık değeri;10,6 derecedir

İlimizde ölçülen en yüksek sıcaklık, 18 Temmuz 1962 tarihinde, 37,6 derece, en düşük sıcaklık ise, 4 Şubat 1960 tarihinde -23,6 derece olarak ölçülmüştür.

NEVŞEHİR İLİNİN BİTKİ ÖRTÜSÜ: Karasal iklim bölgesinde yer alan Nevşehir ilinde step yani bozkır bitkileri görülür.

NEVŞEHİR İLİ YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ

Nevşehir aslında, Niğde ve Kayseri topraklarında yükselen önemli dağların siperi içerisinde yer alır. Kızılırmak nehri vilayet topraklarını doğudan batıya doğru keserek, en büyük yayını bu topraklarda çizer. İlin doğusunda Kayseri’nin ünlü Erciyes Dağı, yer almaktadır. Güneyinde; Niğde’nin Melendiz dağları ile Hasan dağları kaplar. Bu dağlar sırasıyla 3916,3585 ve 3258m ye kadar yükselirler. Batıdaki Ekecek dağı da 2133m yüksekliktedir.

PERİ BACALARININ OLUŞUMU

VOLKANLARIN PATLAMASI VE JEOLOJİK OLUŞUM

Kaya yapısı:peri bacası

Kapadokya Bölgesi’ndeki Erciyes, Hasandağı ve Göllüdağ jeolojik devirlerde aktif birer volkandı. Bu volkanla birlikte diğer çok sayıdaki volkanların püskürmeleri Üst Miyosen’de ( 10 milyon yıl önce) başlayıp, holosen’e (Günümüze) kadar sürmüştür. Neojen gölleri altındaki yanardağlardan çıkan lavlar, platoda, göller ve akarsular üzerinde 100-150m. kalınlığında farklı sertlikte tüf tabakasını oluşturmuştur. Bu tabakanın bünyesinde tüften başka tüffit, ignimbirit tüf, lahar, volkan külü, kil, kumtaşı, marn aglomera ve bazalt gibi jeolojik kayaçlar bulunmaktadır. Ana volkanlardan püsküren maddelerle şekillenen plato, şiddeti daha az küçük volkanların püskürmeleriyle sürekli değişime uğramıştır. Üst Pliosen’den başlayarak başta Kızılırmak olmak üzere akarsu ve göllerin bu tüf tabakasını aşındırmaları nedeniyle bölge bugünkü halini almıştır.

PeribacalarıPeri bacaları nasıl oluştu:

Vadi yamaçlarından inen sel suşarının ve rüzgarın, tüflerden oluşan yapıyı aşındırmasıyla “Peribacası” adı verilen ilginç oluşumlar ortaya çıkmıştır. Sel sularının dik yamaçlarda kendine yol bulması, sert kayaların çatlamasına ve kopmasına neden olmuştur. Alt kısımlarda bulunan ve daha kolay aşınan malzemenin derin bir şekilde oyulması ile yamaç gerilemiş, böylece üsy kısımlarda yer alan şapka ile aşınmadan korunan konik biçimli gövdeler ortaya çıkmıştır. Daha çok Paşabağı civarında bulunan şapkalı peribacaları konik gövdeli olup, tepe kısımlarında bir kaya bloku bulunmaktadır. Gövde tüf, tüffit ve volkan külünden oluşmuş kayaçtan; şapka kısmı ise lahar ve ignimbirit gibi sert kayaçlardan oluşmaktadır. Yani şapkayı oluşturan kaya türü, gövdeyi oluşturan kaya topluluğuna oranla daha dayanıklıdır. Bu peribacasının oluşumu için ilk koşuldur. Şapkadaki kayanın direncine bağlı olarak, peribacaları uzun veya kısa ömürlü olmaktadır. Kapadokya Bölgesi’nde erozyonun oluşturduğu peribacası tipleri; şapkalı, konili, mantar biçimli, sütunlu ve sivri kayalardır. Peribacaları en yoğun şekilde Avanos- Uçhisar-Ürgüp üçgeni arasında kalan vadilerde, Ürgüp Şahinefendi arasındaki bölgede Nevşehir Çat kasabası civarında, Kayseri Soğanlı vadisinde ve Aksaray Selime köyü civarında bulunmaktadır. Peribacalarının dışında vadi yamaçlarında yağmur sularının oluşturduğu ilginç kıvrımlar bölgeye ayrı bir özellik katmaktadır. Bazı yamaçlarda görülen renk armonisi lav tabakalarının ısı farkından dolayıdır. Bu oluşumlar Uçhisar, Çavuşin, Güllüdere, Göreme, Meskendir, Ortahisar Kızılçukur ve Pancarlı vadilerinde gözlenir.

Peribacaları

Peri bacaları

kapadokya gezi rehberiYukarıdaki resim adeta peribacaları müzesi olarak nitelendirilen Avanos’un Paşabağı mevkiinden çekilmiştir. Peribacalarının oluşumu ndan olgunlaşıp bozulmasına kadar bütün evreler görülmektedir.

 

NEVŞEHİR’İN KISACA TARİHİ
Yapılan kazılardan elde edilen bilgilere göre Nevşehir İli’nin MÖ 3000 yıllara kadar uzanan bir tarihi olduğu anlaşılmaktadır. Buraları tarih öncesi çağlardan beri yerleşmeye sahne olmuştur. Yöreye KAPADOKYA denirdi. Nevşehir Kızılırmak’ın güneyinde olup Hititler’ in egemenliğine MÖ 2000 yıllarından sonra yayıldılar. Hitit Imparatorluğu MÖ 1150 yılında dağılınca Asurların etkileri Nevşehir ‘e kadar uzandı. MÖ 7.yüzyılda,bütün Anadolu gibi İran (Pers) İmparatorluğuna katıldı.
Başkent Persopolis’ ten yola çıkan İran imparatoru Kiros (Kurus) MÖ 546’da Nevşehir’i de aldı. MÖ 333 yılında Makedonya İmparatoru Büyük İskender, İran imparatorluğunu yıkıp burasını kendi topraklarına kattı. İskender’in ölümünden sonra Roma Imparatorluğu’na kadar İskender’in generallerinden Seleskovlar, Kapadokya Krallığı tarafından yönetildi. Bölge MÖ 1.yy’ da Roma egemenliğini tanıdı.
MS 395 yılında Roma İmparatorluğu’nun ikiye ayrılmasından sonra 1077’de Anadolu Selçuklu Devleti kurulunca,bu topraklar da Orta Asya’dan gelen Türk egemenliğine girmiştir. Kapadokya yöresi 1071’den önce özellikle 7. ve 8.yy’ larda doğudan İran-Sasani, güneyden gelen Arap-İslam akınlarına hedef olmuştur. Hititler döneminde kalma yörede bulunan 200’e yakın yeraltı şehri bu akınlar zamanında geliştirilmiş tir. 1071 Malazgirt Savaşı’ndan sonra bölge çoğunlukla Anadolu Selçuklu Devleti’nin elinde kaldı. 1308 yılında Anadolu Selçuklu Devleti yıkılınca Moğol istilasına uğramıştır. Yöre halkı Acem ve Arap kültürüne karşı çıkmıştır.

13.yy’ da Horasan’ dan gelen Türk düşünürü Hacı Bektas-i Veli’ nin çalışmaları sonucunda Türkler bölgede egemenliklerini kurmuşlardır. 1515 yılında Yavuz Sultan Selim,Dulkadiroğulları Beyliğine son verip eski Kapadokya’yı kesin olarak Osmanlı İmparatorluğu’nun yönetimine almıştır. Osmanlılar döneminde bölgede önemli olaylar geçmemiştir. Gerek Selçuk,gerekse Osmanlı dönemlerinde yörede pek çok kervansaray,camii ve medrese yaptırılmıştır.

Hititler döneminde Kahve Dağı eteklerinde bulunan Nevşehir’in o günkü adi “NYSSA”dır. Osmanlı dönemin Nissa’ nın yakınlarında MUSKARA adında bir köy kurulmuştur. Osmanlı Sadrazamı Damat İbrahim Paşa Muskaralı olup görevi aldığı yıllar arasında Muskara Köyü ve çevre köy kasabalarla geliştirerek yeni şehir anlamına gelen NEVŞEHİR adını alır. 20 Temmuz 1954 yılına kadar Niğde ilinin bir ilçesi olan Nevşehir bu tarihte il olmuştur.

1 Yorum Add your own

  • 1. dilara gül  |  Şubat 14, 2008, 6:01 pm

    bende nevsehirliyim gülsehir abusagi kasabasi cok güzel bir yerrrrrr deliyizzzzz meliyizzzzzzz ama yürekliyizzzzzzzz neden olsa nevsehirliyizzzzzzzzz

    Cevapla

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


%d blogcu bunu beğendi: